Sport in de Brigade - Prinses Irene Brigade

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Sport in de Brigade

Wolverhampton > Wrottesley Park > Sport
In het vooroorlogse Nederlandse leger werd niet zoveel aandacht besteed aan sport en lichamelijke oefeningen. Eerste luitenant K. Rijkens was Algemeen Sportleider van de Koninklijke Nederlandse Brigade. Het was zijn taak om de ‘troop’ weer in een zo’n goed mogelijke conditie te brengen.
 
Sport in de Brigade
Door Koos Rijkens

Karikatuur van Koos Rijkens
 
Ongetwijfeld zal het voor velen van u, oude makkers, interessant zijn even terug te duiken in de geschiedenis van de jaren toen we nog in staat waren "zonder pijn en ongemak" onze armen rond te zwaaien, over hoge schuttingen te klimmen, van rijdende auto's te springen enzovoorts.
Voor zover m'n geheugen het toelaat en aan de hand van oude foto's en wedstrijdprogramma's uit die periode, zal ik trachten dit weer wat op te rakelen.
 
HOE HET BEGON
 
Het Dan-Y-Craig-Camp in Porthcawl (Wales) keek in juni 1940 wel zeer vreemd op toen daar Nederlandse militairen neerstreken. Het was me wel een mengelmoesje hoor! Oud en jong, infanteristen, artilleristen, cavaleristen, vliegers enz. enz. teveel soorten om ze allemaal op te noemen. En met een moreel?! Gewoon slecht, maar hoe zou je het ook anders kunnen verwachten na alles wat er in de afgelopen weken met hen was gepasseerd. Vertrouwen in wat? Doch ik hoef er niet over uit te wijden, allen, die het meegemaakt hebben weten wat voor toestand het die bewuste weken was!
En wat we dagelijks deden? Overdag tenten afbreken om die vervolgens een 50-tal meters verder weer op te zetten. En 's avonds aan de bar (op kistjes) hangen, of Porthcawl onveilig maken.
Het was toen de commandant van het zogenaamde Nederlandse Legioen, de majoor Sas (voormalig Nederlands Militaire Attaché in Berlijn) , die mij, (de toenmalige luitenant Koos Rijkens) opdroeg de sport ter hand te nemen. "Jij bent gymnastiekleraar," zei hij, "ga maar aan de slag en tracht ze tot enige actie te brengen."
Dus, ondergetekende aan de slag. Sportbroekjeshemdjes, schoenen en wat sportmateriaal aangeschaft en zo zijn wij, sergt. De Dauwe, Granneman en ondergetekende begonnen.
'Morgens P.T., 's middags voetbal en atletiekwedstrijden en 1 x per week een veldloop door de duinen. En warempel, het draaide ook nog!
 
CONGLETON
 
P.T.-training in Congleton

In de herfst van 1940 werd het legioen - hoe hebben ze die naam kunnen verzinnen, want bij het woordje "legioen" gaan mijn gedachten uit in de richting van de Romeinse heirscharen - verplaatst naar het stadje Congleton (Cheshire) in de Midlands en daar konden we onze gymnastiek- en sportlessen geven in die oude en afgedankte cotton mills en op het voetbalterrein van de plaatselijke voetbalclub. Het was telkens wel oppassen geblazen dat je niet door de vloer van die mills zakte.
De luitenant Hendriks, die aan mij was toegevoegd voor de 'O' (ontspanningsafdeling) en ik, hadden een bureautje in de een of andere shop.
Van alles werd er georganiseerd, zowel op  sport als op ontspanningsgebied, dansavonden, concerten etc. Ik herinner me nog dat 't gezamenlijke Kerstfeest toen in 1940 in de Townhall gehouden werd. Die feestavonden werden meestal muzikaal opgeluisterd door een uitstekende band, waarbij o.a. Max Geldray, Kees van Dijk, Max Polak en anderen meespeelden.  En dan niet te vergeten onze muziekkapel o.l.v. de luitenant De Groot.
Bij alle plechtigheden waarbij de brigade betrokken was, zorgden zij voor een muzikale omlijsting.

 
ZOMER 1941 NAAR WROTTESLEY PARK, WOLVERHAMPTON


 
Hier hadden we meer mogelijkheden, n.l. het grote ontspanningsgebouw, tevens gynnastiekzaal, de sportvelden, hindernisbaan etc.
Er werd veel gesport en het zaakje draaide goed. Eenmaal was er zelfs een mogelijkheid een sportmedaille te behalen. De enige in zijn soort bij de Brigade. Allerlei sportwedstrijden werden gehouden, onder anderen voetbal, hockey, zwemmen in het zwembad op het RAF station Cosford, tafeltennis en nog altijd o.l.v. de sportinstructeurs Granneman, De Dauwe en Ferguson (uit Z. Afrika), terwijl op het bureau de sergeant Coomans fungeerde.


Ontspanningszaal annex gymzaal o.l.v. John Ferguson
                  
PERIODE WINTER '43 - JUNI '44
 
Gedurende deze periode, waarin zich op het krijgstoneel in de wereld zoveel afspeelde en ook het een en ander gebeurde bij de brigade, qua commando, personeelsbezetting enzovoort, kon men de brigade in verschillende locaties aantreffen, n.l. achtereenvolgens Dovercourt bij Harwich: een aardige badplaats met een mooi strand. Alleen konden we van dat laatste nooit gebruik maken, want het stond vol met allerlei soorten obstakels.
In de zomer 1943 verbleven we in een groot tentenkamp bij Hemel Hampstead ten N. van Londen. Een prachtige omgeving waarin we om half zeven 's morgens de golflinks opstoven voor de morning P.T., iedereen de pest in dat dit weer moest gebeuren en er werd heel wat aan gesleuteld dat dit niet door kon gaan.
Zo herinner ik me nog, dat 'one day' om kwart over zes 's morgens de sergeant van de week op m'n tent trommelde met de woorden, "Kapitein, het regent, zal ik de P.T. maar aflossen"?
Warempel, ik hoorde het tik-tik-tik op de tent, doch ook een bepaald typisch geruis. En dat laatste kwam me verdacht voor als het gesis van water uit een spuit. Even de onderkant van de tent opgelicht en ziedaar, een prachtige op mijn tent gerichte waterstraal.
"Sergeant, 't kan me niet schelen of het regent, de P.T. gaat door"! De sergeant af en ook de waterstraal stopte onder een gesmoord gelach van twee officieren, de grote boosdoeners.
Herfst '4-3 vertrokken we naar een zeer luxueuze badplaats aan de oostkust, n.l. Frinton on Sea, om vervolgens voorjaar '44 weer op te duiken in Dovercourt, alwaar we in juni 1944 via de radio hoorden dat een landing in Normandië was uitgevoerd.
Na nog enkele weken verblijf in een tentenkamp in Narborough, was voor ons ook het moment gekomen dat we voor het laatst onze spullen in Engeland inpakten en koers zette naar het vaste land.
Nu ik dit geheel de revue heb laten passeren en al die plaatsen heb genoemd waar de brigade heeft gezeten, bekruipt me de gedachte: "Is dit alles in 4 jaar gebeurd"? Want heus, in mijn verbeelding en vermoedelijk ook in die van jullie, hebben al die verblijfsperioden een veel langere tijdsduur gehad.

Voetbalelftal met in donkere trui  keeper Kees van Tintelen.

 

Nederlands voetbalelftal na hun overwinning op Noorwegen maart 1941 in het stadion van de 'Wolves'.
Links ltn. Paessens, rechts ltn. Rijkens de leiders van dit team. Trainer Coomans staat tussen de spelers
 
SPORTWEDSTRIJDEN
 
Was dit in 't kort zo ongeveer de geschiedenis van de sportbeweging bij de brigade gedurende de periode '40-'44, ik zou tekort schieten, indien ik geen melding maakte van al die vele sportwedstrijden die de Nederlanders, (uit alle streken van de wereld in Engeland neergestreken), speelden tegen onze geallieerde vrienden.
Doch deze matches waren niet alleen wedstrijden zonder meer, neen, ze waren ook manifestaties, uitingen van vaderlandsliefde.
Bijvoorbeeld als bij een Holland-België voetbalwedstrijd de twee ploegen in hun oranje of rode shirt het veld opkwamen om zich vervolgens op te stellen en daarna het Wilhelmus en de Brabançonne klonken, dan voelde je dat er een golf van ontroering door de vele duizenden bezoekers trok.
Mij schieten de woorden tekort om dit op de juiste wijze tot uiting te brengen.
De eerste voetbalwedstrijd was op 1 feb. 1941 in het stadion van de Walthawston Avenue F.C. in Londen.
Spelers; Brinkman, Coomans, Kruse, Buitelaar, Van Elsäcker, Vos, Greve, Trip, Van de Gender, Luttmer en De Kanter. De uitslag was 3-3.
De volgende was op 11 okt. 1941 in het Wembley Stadion in Londen. De uitslag 3-2 voor België. Spelers: Brinkman, Van der Zande, Ten Have, Dierijck, Coomans, Trip, Greve, Van Elsäcker, Van de Gender, Mokkestorm en Luttmer.
In 1942 (12 december) en 1943 zijn er nog 2 wedstrijden Holland - België in Londen gespeeld, waarvan één in een gelijkspel en de ander in 'n overwinning van 2 - 1 voor ons eindigde.
Ook tegen de "Free Franco" werd op 18 april 1942 een wedstrijd gespeeld op het Brentford terrein in Londen. Onze spelers waren toen: Coomans, Brinkman, Dierijck, Hoogeveen, Trip, Ten Have, Germans, Rauwerd, Luttmer, Van de Wetering en Greve. Deze partij werd gewonnen.
Maar naast deze Holland-België  matches werd er ook in de jaren '41 - '42 een zogenaamde Intergeallieerde Competitie gespeeld met als deelnemers België, Noorwegen, Tsjecho-Slowakije en Nederland. Met de vele wedstrijden tegen Engelse en Schotse ploegen erbij, kun je zien dat er wel wat werk in de sportwinkel is verzet.
Ook de hockeyers mogen we met spelers als Ben Ter Haar, Piet Voorburgh, Kruize, Vermeulen, Haitink en midvoor Van de Berg niet onvermeld laten. Ze hadden een heel goed team, dat tegen de beste Engelse teams uitstekende resultaten boekten.
 
 
 
Zoeken
Copyright 2016. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu