Vlucht uit IJmuiden - Prinses Irene Brigade

Ga naar de inhoud

Vlucht uit IJmuiden

Mei-juni 1940
Zoals alle sterke jonge mannen in die tijd, ontkwam ook Reinier Rutte uit  Santpoort niet aan de mobilisatie. Op 11 april 1939 werd Reinier teruggeroepen  van groot verlof en geplaatst op fort IJmuiden. Hij mocht elke dag enkele uren  naar huis om thuis nog wat werkzaamheden te verrichten. Op de foto hieronder is  de ligging van het Fort goed te zien.
 
Ter verdediging van de zeesluizen werd aan het einde van de 19e eeuw in de  monding van het Noordzeekanaal Fort IJmuiden gebouwd. Het was een  vooruitgeschoven post van de Stelling van Amsterdam. Deze bestond uit 42 forten  over een totale  lengte van 135 kilometer en het diende als verdedigingsgordel  voor Amsterdam.
Oorspronkelijk lag het Fort IJmuiden op de noordoever van het kanaal maar door  de bouw van de Noordersluis werd het Fort gescheiden van de oever en er ontstond  een eiland: Forteiland!
Op 14 mei 1940 kreeg Reinier een brief van hogerhand met een dubbel zegel die  hij pas op de steiger in de haven mocht open maken. In die brief stond een niet  mis te verstane opdracht:‘Vorder, desnoods met geweld, een zeewaardig schip en  vervoer daarmee de 1000 Duitse krijgsgevangenen naar Engeland.’ Tijd om na het  lezen van de opdracht nog naar huis te gaan was er absoluut niet meer.
 
Trouw aan zijn missie charterde Reinier het schip ‘De Tesselstroom’, waarvan de  kapitein pas  na het lezen van de officiële papieren en de dreiging uit de loop  van een vuurwapen bereid was zijn boot onmiddellijk vertrekklaar te maken.  Zo werd het vrachtschip volgestouwd met Duitsers en zette het koers richting  Engeland. Het bewakend personeel dat bovendeks de wacht hield, bestond uit 17  personen.
 
Op zee werd men geconfronteerd met de harde werkelijkheid van de oorlog:  allereerst kwam er een vijandelijk vliegtuig laag over scheren onderwijl het  schip beschietend. Bij deze aanval viel een dode en raakten enkele bewakers  gewond. Na enige tijd verdween het vliegtuig en al snel bleek waarom: een  duikboot nam de aanvallende taak over. Om aan de dodelijke torpedo’s te  ontkomen, ging de kapitein over op een zigzag koers. Naar later bleek is men op  deze wijze, onwetend van het gevaar, zonder kleerscheuren door twee mijnenvelden  gevaren.
 
Toen zijn collega’s ’s avonds naar huis toe gingen, zat Reinier op zee. Navraag  van zijn vrouw Sientje leverde eerst niets op, omdat al zijn maten deden alsof  zij mensenschuw waren. Eindelijk was er iemand die durfde te zeggen: ‘Hij is met  de boot weg.’ De volgende dag brak er enige paniek uit, toen het bericht binnen  kwam dat er een schip in de grond geboord was, of in de lucht was gevlogen. Reiniers vader scheen zich naar de pastoor te hebben gerept met het dringende  verzoek om aan Sientje de onheilstijding te willen gaan brengen dat haar man  niet meer zou leven. De pastoor weigerde dat, omdat niemand nog wist om  welk vaartuig het ging. Na enkele dagen kwam vaders broer Jan met de  geruststellende  mededeling: ‘Jouw man is veilig!’
  
Op 15 mei kwam ‘De Tesselstroom’ in Dover aan, maar de Engelandvaarders mochten  niet meteen van boord, omdat eerst uitgezocht moest worden wie zij waren. Toen  zij eindelijk aan land mochten, werden zij naar een groot gebouw gebracht, waar  zij permanent onder bewaking stonden. De mannen die hun leven hadden gewaagd om  gevangen Duitsers naar Engeland over te brengen, werden nu zelf ingeboekt als  krijgsgevangenen.
Tijdens deze interneringsperiode kregen zij bezoek van een Engelse dame die  Nederlandse van geboorte was. Het moet een verademing zijn geweest met iemand  een gesprek te kunnen voeren in je eigen taal, want geen van de mannen sprak een  woord Engels. Deze dame voorzag hen van eten, lekkernijen en rookwaren. Ook  kregen zij van haar de uitnodiging in haar hotel te komen, zodra zij in vrijheid  zouden zijn gesteld. Toen zij later aan de uitnodiging gehoor konden geven,  hebben zij daar in tranen het Wilhelmus gezongen.
   Reinier  Rutte
 
Klik  hier voor een verslag van de  thuiskomst van R. Rutte in mei 1945
© Frans Rutte
Terug naar de inhoud