A.O. Verstraeten
Erelijst gesneuvelden > Namenlijst slachtoffers VK
Achternaam: VerstraetenVoornamen: André Oscar
Voorletters: A.O.
Rang: Sold.1e kl.
Mil. onderdeel: Ned.Tr.Engeland
Geboorteplaats: Axel- Sassing
Geboortedatum: 28-10-1920
Overlijdensplaats: Wolverhampton, Staffordshire
Overlijdensdatum: 02-10-1944
Begraafplaats: Borough Cemetery te Wolverhampton
Gemeente: Wolverhampton
Provincie: Staffordshire
Land: Verenigd Koninkrijk
Vak: WP
Nummer: 39
Bron foto grafsteen: OGS

De Reep op de Sassing, de geboorteomgeving van André Verstraeten
Jeugd en familie op de Sassing
André was een zoon van metselaar Edmond 'Mon' Verstraeten (1891–1962), geboren in Assenede, en Irma Carolina de Vleeschauwer (1892–1973), geboren in Kieldrecht.
Zijn ouders trouwden op 29 januari 1914. Zij kregen vier kinderen: Rachel Felicita Melanie (1914–2011), Camillus (geboren in 1915), Margaretha (geboren in 1917) en André Oscar (1920–1944).
Rachel trouwde in 1935 met chauffeur Eduardus Franciscus van Esbroek (1914–1987).
Het gezin woonde op de Reep, op de zogenoemde Sassing, een gehucht tussen Axel en Sluiskil. In de jaren vijftig verhuisden de ouders naar Axel. Daar runden zij in de Weststraat een ijscohuis.

Familiefoto uit het begin van de jaren dertig. Van links naar rechts: Margaretha, Edmond, Camillus, Rachel, Irma en André.
De meidagen van 1940: André wordt chauffeur
Toen in mei 1940 de Duitse aanval op Nederland begon, nam de ongehuwde André de plaats in van zijn zwager Eduard van Esbroek. Deze had inmiddels enkele kinderen en wilde begrijpelijkerwijs niet het risico lopen om aan de militaire terugtocht deel te nemen.
André werd als vrachtwagenchauffeur ingezet om terugtrekkende Nederlandse marechaussees naar het zuiden te brengen. De tocht voerde door België en Frankrijk. Onderweg werd overnacht in kazernes en kloosters.
De omstandigheden waren niet gemakkelijk. Volgens de aantekeningen over deze periode moest André van de marechaussees onder meer de toiletten schoonmaken. Soms gebeurde dat op hardhandige wijze. Onderweg zagen de chauffeurs weinig militairen, maar des te meer burgers die voor de Duitse opmars op de vlucht waren.
Na bijna vier weken omzwervingen, waarbij de groep zelfs tot Nantes kwam, bereikten zij uiteindelijk Brest.
De vlucht vanuit Brest naar Engeland
In Brest gingen de marechaussees aan boord van een schip. De chauffeurs wilden hun vrachtwagens echter niet achterlaten en lieten de eerste boot naar Engeland vertrekken.
Na ongeveer een week op de kade te hebben gewacht, vertrokken zij alsnog met het vrachtschip Flensburg naar Engeland. De chauffeurs hadden weinig keus: zij vreesden dat de Duitsers het ook op hen gemunt zouden hebben omdat zij Nederlandse militairen hadden geholpen te ontsnappen.
André bereikte Engeland en werd met de andere Nederlandse troepen naar Porthcawl in Wales gebracht.

De overtocht naar Engeland met het vrachtschip Flensburg. (Bron: opnbekend)
De burgerchauffeurs in Porthcawl
In Porthcawl verbleven de Nederlandse chauffeurs in een tentenkamp. Hun positie was aanvankelijk bijzonder onzeker. Zij waren als burgers naar Engeland gekomen en mochten officieel niet zomaar in een militair kamp verblijven. Tegelijkertijd konden zij niet naar Nederland terugkeren.
Er dreigde zelfs dat zij in een gevangenis of interneringskamp zouden worden ondergebracht.
De chauffeurs verbleven met acht man in een tent. Zij moesten wachtlopen, corveediensten verrichten en onder meer aardappels schillen. Bij hoog bezoek werd hun verboden zich buiten de tent te begeven.
De verhouding met de marechaussees was niet altijd goed. De chauffeurs waren vanzelfsprekend verbolgen over de manier waarop hun positie was geregeld.
Uiteindelijk bracht de tussenkomst van een Engelse advocaat verbetering. Hij zorgde ervoor dat de contracten met de chauffeurs werden nageleefd en dat zij eindelijk loon ontvingen. Ook minister Van Kleffens zette zich namens de Nederlandse regering in voor verbetering van hun positie.

Ingelijfd bij de Prinses Irene Brigade
Op 29 januari 1941 moesten de chauffeurs in Congleton een contract tekenen als vrijwillig dienend militair. Daarmee werden zij ingelijfd bij de Prinses Irene Brigade.
Voor André betekende dit een nieuwe fase. Hij was niet langer alleen burgerchauffeur, maar maakte nu deel uit van de Nederlandse militaire eenheid in Engeland.

Zeeuwse burgerchauffeurs in Wrottesley Park, Wolverhampton, oktober 1941. Links vooraan staat André Verstraeten. Rechts staat de heer Ortele uit Axel.
Klik hier voor het dagboek van André over de eerste oorlogsweken.

André Verstraeten had ook muzikale kwaliteiten.
André in Engeland: muziek en zijn persoonlijke leven
André had ook muzikale kwaliteiten. Naast zijn werkzaamheden als chauffeur was muziek kennelijk een belangrijk onderdeel van zijn leven.


` André, ook aangeduid als Oscar, samen met zijn toenmalige vriendin Gilberte Milo
In Engeland kreeg hij bovendien een relatie met Gilberte Milo. Op een van de bewaard gebleven foto's is André samen met zijn toenmalige vriendin te zien.
Van André zijn ook telegrammen en brieven uit Engeland bewaard gebleven. Deze documenten geven een persoonlijk beeld van zijn leven tijdens zijn verblijf bij de Nederlandse troepen.
Klik hier voor telegram en brieven van André uit Engeland
Zijn militaire loopbaan
Met ingang van 1 januari 1943 werd André eervol ontslagen als militair werkman. Op 31 maart 1943 werd hij als dienstplichtige geregistreerd.
Op 11 september 1943 werd hij overgeplaatst van Wolverhampton naar het detachement in Londen. Op 1 juli 1944 keerde hij terug naar Wrottesley Park in Wolverhampton.
Zijn militaire loopbaan bracht hem daarmee opnieuw naar de plaats waar een groot deel van de Nederlandse Brigade was gelegerd.
Het dagboek van André Verstraeten
Van André is een dagboek bewaard gebleven waarin hij zijn ervaringen tijdens de eerste oorlogsweken beschreef. Het document is bijzonder waardevol omdat het zijn vlucht en de gebeurtenissen in mei en juni 1940 vanuit zijn eigen perspectief laat zien.
Het dagboek vormt een belangrijke aanvulling op de gegevens over zijn tocht door Frankrijk en zijn aankomst in Engeland.
De volledige transcriptie en de bijbehorende informatie zijn op een afzonderlijke pagina te vinden:
Het noodlottige ongeval bij Wrottesley Park
Op 2 oktober 1944 werd André ingeschakeld bij de ontruiming van het kamp Wrottesley Park in Wolverhampton. Hij was de laatste die met zijn legertruck het kamp uitreed.
Op weg naar het zuiden raakte hij betrokken bij een aanrijding met een personenauto. Zijn verwondingen waren zo ernstig dat hij aan de gevolgen daarvan overleed.
André Oscar Verstraeten overleed op 2 oktober 1944 in Wolverhampton. Hij was pas 23 jaar oud.


Begrafenis op de Borough Cemetery in Wolverhampton

Collega's van André en zijn verloofde bij zijn graf in Wolverhampton
Zijn laatste rustplaats in Wolverhampton
André werd begraven op de Borough Cemetery in Wolverhampton, waar Nederlandse militairen hun laatste rustplaats vonden.
Zijn graf bevindt zich in vak WP, grafnummer 39.
Zijn ouders worden geïnformeerd
Pas op 17 mei 1945 werden de ouders van André officieel op de hoogte gebracht van zijn overlijden.
Na de oorlog brachten zijn moeder Irma en zijn zus Rachel een bezoek aan zijn graf in Wolverhampton. Zij vertelden daar aan een journalist dat André als jongen van negentien jaar nog nooit één dag van huis was geweest.
Het bezoek aan zijn graf moet voor de familie een bijzonder moment zijn geweest. André had zijn geboortegrond verlaten om de Nederlandse militairen te helpen en had uiteindelijk ver van huis zijn leven verloren.


Zijn ouders werden op 17 mei 1945 ingelicht over zijn overlijden.
Irma en Rachel Verstraeten brachten na de oorlog een bezoek aan het graf van André in Wolverhampton en vertelden aan een journalist, dat hij als jongen van negentien nog nooit één dag van huis was geweest.

Het Oorlogsherinneringskruis van Andrè
Bron foto's: Annie Schoof-van Esbroek
Het Oorlogsherinneringskruis
André Verstraeten ontving postuum het Oorlogsherinneringskruis. De onderscheiding herinnert aan zijn inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Jarenlang onderzoek en een blijvende herinnering in Axel
De geschiedenis van André Oscar Verstraeten heeft Richard van de Velde, webmaster en onderzoeker van de website over de Prinses Irene Brigade, jarenlang beziggehouden. Bij dit onderzoek speelde ook Annie Schoofs, een nicht van André uit Axel, een belangrijke rol.
Richard voerde in Zeeuws-Vlaanderen verschillende gesprekken met Annie. Zij vertelde hem over haar oom en zijn familie en stelde talrijke foto's en aanvullende gegevens beschikbaar. Deze persoonlijke informatie uit de familiekring vormde een waardevolle aanvulling op het historische onderzoek.
Door de samenwerking met Annie en het verdere onderzoek werden steeds meer bijzonderheden over André's leven, zijn familie, zijn vlucht naar Engeland en zijn militaire dienst achterhaald. Daarbij kwamen ook bijzondere persoonlijke documenten beschikbaar, waaronder het dagboek van André en de bewaard gebleven brieven en telegrammen uit Engeland.
Een belangrijk doel was om André ook in zijn geboorteomgeving blijvend te herdenken. Hoewel hij in 1944 op jonge leeftijd in Engeland was overleden en daar begraven bleef, mocht zijn naam in Axel niet vergeten raken.
Op 15 september 2017 werd dit na 73 jaar werkelijkheid. Op de katholieke begraafplaats in Axel onthulden Annie Schoofs, en Richard van de Velde een plaquette naast het graf van de ouders van André. Tientallen belangstellenden waren bij de plechtigheid aanwezig.
De organisatie van de bijeenkomst was in handen van Mario Maas en een aantal vrijwilligers van het plaatselijke WOII-museum Gdynia.
