Bousch, L
Erelijst gesneuvelden > Namenlijst slachtoffers Veldtocht
Achternaam: Bousch

Voornaam: Lambert
Voorletters: L
Rang: Sergeant
Mil. Onderdeel: Kon.Ned.Brig.Prinses Irene
Geboorteplaats: Düsseldorf-Eller
Geboortedatum: 29-04-1920
Overlijdensplaats: 's-Gravenhage
Overlijdensdatum: 16-08-1945
Begraafplaats: Begraafplaats Oud Eik en Duinen in Den Haag
Vak:
Rij: Graf is geruimd in 1955
Nummer:

Bron foto: Min. van Defensie
Jeugd in Duitsland
Lambert was een zoon van Johann Lambert Bousch en Karoline "Erna" Ziegler. Hij groeide op in Duitsland en volgde lager onderwijs in Düsseldorf en Odenkirchen. Ze woonden op de Sturmstrasse 12 in Düsseldorf.
Zijn vader had een reparatiewerkplaats, waar Lambert vanaf zijn veertiende jaar meewerkte. Hij leerde er het praktische werk dat aansloot bij zijn latere beroep als elektrotechnisch monteur.
Zijn vader had een reparatiewerkplaats, waar Lambert vanaf zijn veertiende jaar meewerkte. Hij leerde er het praktische werk dat aansloot bij zijn latere beroep als elektrotechnisch monteur.
In oktober 1937 kwam er een einde aan zijn werk bij zijn vader. Volgens de beschikbare biografische gegevens werd zijn Duitse werkvergunning ingetrokken als tegenmaatregel voor het intrekken van werkvergunningen van Duitse arbeiders in de Limburgse mijnen.
Lambert vertrok daarop naar Roermond. Daar vond hij tijdelijk werk bij een kennis van zijn vader. Na ongeveer drie maanden was er geen werk meer voor hem en keerde hij terug naar Duitsland.
Naar Frankrijk en het Vreemdelingenlegioen
Op 10 juni 1938 vertrok Lambert naar Frankrijk om werk te zoeken. Hij koos uiteindelijk voor een militaire loopbaan en meldde zich bij het Franse Vreemdelingenlegioen. Op 21 juni 1938 werd hij ingeschreven onder registratienummer 77078.
Zijn militaire opleiding volgde hij in Saïda in Algerije. Na deze opleiding werd hij eind 1938 geplaatst bij het tweede regiment in Meknes, Marokko. Daar begon een diensttijd die hem achtereenvolgens door verschillende onderdelen en garnizoenen zou voeren.
Op 1 februari 1940 werd Lambert bevorderd tot korporaal. In november van dat jaar werd hij overgeplaatst naar het derde regiment, het 3e Régiment étranger d'infanterie (3e REI), in Khenifra. Op 1 december 1941 volgde zijn bevordering tot caporal-chef, een rang die binnen het Franse leger tussen korporaal en sergeant lag.
Het Vreemdelingenlegioen werd in de Tweede Wereldoorlog ingezet in Noord-Afrika. Toen de geallieerde strijd tegen de Duitse en Italiaanse troepen zich naar Tunesië verplaatste, kwam ook Lambert aan het front terecht.
Onderscheiden tijdens de gevechten in Tunesië
Op 26 december 1942 vertrok Lambert naar het Tunesische front. Hij diende bij het eerste bataljon van het derde regiment Vreemdelingenlegioen en vervulde onder meer een functie als groepscommandant bij een mitrailleursectie.
Zijn militaire dossier vermeldt verschillende dapperheidsvermeldingen voor zijn optreden tijdens de gevechten in Tunesië. Die onderscheidingen laten zien dat hij niet alleen langdurig in het Legioen had gediend, maar ook onder moeilijke gevechtsomstandigheden verantwoordelijkheid droeg.
Op 22 januari 1943 kwam zijn eenheid in de omgeving van Serdouk onder druk te staan. Volgens de Franse militaire vermelding werd de mitrailleursectie waarvan Lambert de leiding had, door vijandelijke tanks aangevallen en dreigde zij te worden omsingeld. Ondanks het vijandelijke vuur slaagde hij erin zijn mitrailleursectie terug te brengen.
Voor dit optreden werd hij op 1 februari 1943 vermeld in de dagorder van het regiment.
Een tweede dapperheidsvermelding had betrekking op zijn optreden in de sector Zaghouan, van 29 april tot en met 11 mei 1943. Lambert bediende daar een antitankkanon van 37 mm en voerde daarnaast verbindingsopdrachten uit met een jeep. Volgens de Franse beoordeling voerde hij zijn opdrachten rustig en bekwaam uit, ook tijdens vijandelijke bombardementen. Zijn optreden zou bovendien een positief effect hebben gehad op het vertrouwen en de samenwerking binnen zijn eenheid.
Voor zijn militaire prestaties ontving Lambert Franse dapperheidsonderscheidingen, waaronder het Croix de Guerre met een zilveren ster. De beschikbare gegevens vermelden daarnaast een regimentsonderscheiding en een brigadeonderscheiding.
Deze informatie is afkomstig uit de Franse militaire vermeldingen die door Frans Janssen op zijn website over Nederlandse legionairs zijn gepubliceerd.
Terug naar de Nederlandse strijdkrachten

Na afloop van de campagne keerde Lambert terug naar het depot van het Vreemdelingenlegioen in Sidi Bel Abbès, Algerije. Zijn contract liep in augustus 1943 af. Daarmee kreeg hij de mogelijkheid zich beschikbaar te stellen voor de Nederlandse strijdkrachten.
Hij meldde zich bij het Nederlandse consulaat in Algiers en tekende op 4 september 1943 voor de Koninklijke Landmacht. Hij verbleef aanvankelijk in Camp Hippodrome, waar hij tijdelijk de rang van sergeant kreeg en werkzaamheden verrichtte.
Kapitein Van der Steeg, die in Noord-Afrika verantwoordelijk was voor de werving van Nederlandse militairen, schreef op 7 september 1943 aan zijn superieuren in Engeland over de vorderingen van de rekrutering. Hij was bijzonder positief over Lambert. In zijn verslag omschreef hij hem als een krachtige persoonlijkheid die gezag had over de andere oud-legionairs. Dat vond hij begrijpelijk, omdat Bousch in het Vreemdelingenlegioen al onderofficier was geweest.
Van der Steeg verwees ook naar de onderscheidingen die Lambert voor zijn optreden in verschillende veldtochten had gekregen, met name tijdens de campagne in Tunesië. Hij sprak het vertrouwen uit dat Lambert in het Nederlandse leger een uitstekende onderofficier zou worden. Daarom beval hij aan hem na aankomst in Engeland een officiers- of onderofficiersopleiding te laten volgen.
Het verslag geeft een waardevol beeld van de indruk die Lambert bij zijn Nederlandse superieuren maakte. Zijn ervaring en leiderschapskwaliteiten werden kennelijk als een aanwinst beschouwd voor de Nederlandse strijdkrachten in opbouw.
Naar Engeland
Op 26 oktober 1943 vertrok Lambert naar Engeland. Op 6 november arriveerde hij daar en werd hij ingedeeld bij het Depot Nederlandsche Troepen. Op 15 november moest hij in Londen de gebruikelijke veiligheidscontrole ondergaan.
Zijn overgang naar het Nederlandse leger verliep niet helemaal zonder problemen. In februari 1944 werd een onderzoek ingesteld naar zijn betrouwbaarheid. Aanleiding was een brief waarin hij had geschreven dat hij spijt had van zijn vertrek uit het Vreemdelingenlegioen. Ook zou hij zich kritisch hebben uitgelaten over het Nederlandse leger in Engeland.
Deze uitspraken werden kennelijk serieus genomen. Ze moeten echter in hun historische context worden beschouwd: de beschikbare informatie toont dat er een onderzoek plaatsvond, maar vormt op zichzelf geen bewijs dat Lambert onbetrouwbaar was of zijn militaire verplichtingen niet nakwam.
Tussen 27 april en 10 mei 1944 volgde hij een cursus Carrier Maintenance, gericht op het onderhoud van lichte rupsvoertuigen, waaronder de Britse Bren Gun Carrier.
Op 29 juni 1944 kreeg Lambert zijn Nederlanderschap terug. Zijn militaire persoonskaart vermeldt dat hij de Nederlandse nationaliteit herkreeg door hernaturalisatie.
Met de Prinses Irene Brigade naar Frankrijk
Op 24 augustus 1944 vertrok Lambert met de Prinses Irene Brigade naar Normandië. De Brigade nam deel aan de geallieerde opmars door Frankrijk en België richting Nederland.
Lambert had op dat moment al ruim zes jaar militaire ervaring, grotendeels opgedaan bij het Franse Vreemdelingenlegioen. Zijn inzet in Tunesië en zijn ervaring als onderofficier maakten hem tot een militair met een bijzondere achtergrond binnen de Brigade.
Op 2 september 1944 ontving hij uit handen van de brigadecommandant een tevredenheidsbetuiging. Daarin werd hij geprezen om de vaardige wijze waarop hij een patrouille had geleid.
De vermelding noemt als datum van die patrouille 15 augustus 1944. Dat is opmerkelijk, omdat zijn vertrek met de Brigade naar Normandië op 24 augustus staat geregistreerd. Mogelijk heeft de vermelding betrekking op een eerdere activiteit, of is er sprake van een afwijkende datering. Zonder aanvullend bewijs kan hierover geen definitieve conclusie worden getrokken.

De Javabrug in Den Haag in 1943. De oorspronkelijke brug werd afgebroken omdat deze binnen het door de Duitse bezetter ingestelde Sperrgebiet lag. Na de oorlog werd op deze plek een houten noodbrug aangelegd. Tramlijn 7 moest hier vervolgens stapvoets overheen rijden.
Foto: J.M.G. Schrama, Haags Gemeentearchief, beeldbank, fotonummer 6.05319. (Bron: Frans Janssen, NLLegioen)
Een tragisch einde in Den Haag
Na de bevrijding bleef Lambert in militaire dienst. De oorlog in Europa was voorbij, maar de Prinses Irene Brigade en andere Nederlandse militaire eenheden waren nog bezig met hun taken en de verdere organisatie van de krijgsmacht.
Op 16 augustus 1945, omstreeks 22.00 uur, kreeg de gemeentepolitie van Den Haag een melding dat bij de Javabrug een zwaargewonde militair was aangetroffen. De fiets of motor van de man was aan de achterzijde beschadigd. Volgens de politiemelding was hij vermoedelijk aangereden. De betrokkenen zouden zijn doorgereden zonder zich om het slachtoffer te bekommeren.
De precieze toedracht is niet opgehelderd in de beschikbare gegevens. Daarom kan niet met zekerheid worden vastgesteld hoe het ongeval plaatsvond of wie ervoor verantwoordelijk waren.
Uit de papieren blijkt dat commandant P. van Herpenberg van Gevechtsgroep III de verloofde van Lambert, Marina Lobbezoo, liet ophalen. Zij woonde aan de Kanaalstraat 16 in Oost-Souburg, bij Vlissingen.
Volgens de overlijdensakte, nummer 1945/A3889, overleed Lambert op 16 augustus 1945 om 22.00 uur in het militaire hospitaal aan de Fluwelen Burgwal in Den Haag. Zijn overlijden werd op 21 augustus aangegeven.
Deze akte is van belang, omdat in sommige vermeldingen 15 augustus 1945 als overlijdensdatum wordt genoemd. De officiële akte bevestigt echter 16 augustus 1945.
Lambert was pas 25 jaar oud.
Zijn laatste rustplaats
Op 22 augustus 1945 werd Lambert begraven op begraafplaats Oud Eik en Duinen in Den Haag, in grafnummer 138.
Het ging om een algemeen huurgraf dat voor tien jaar was uitgegeven. Lambert was de tweede persoon die in dit graf werd bijgezet. In dergelijke graven konden meerdere overledenen worden begraven die geen familie van elkaar waren.
Het graf is inmiddels geruimd. Een individuele grafplaats waar zijn naam nog te bezoeken is, bestaat daardoor niet meer.
Bronnen en dank
Frans Janssen, NLLegioen: biografie van Lambert Bousch, met gegevens over zijn diensttijd, bevorderingen en dapperheidsonderscheidingen bij het Franse Vreemdelingenlegioen.
Militaire persoonskaart van Lambert Bousch, opgesteld tijdens de oorlog in Engeland.
Verslag van kapitein Van der Steeg van 7 september 1943 over de rekrutering van Nederlandse oud-legionairs in Noord-Afrika.
Franse militaire vermeldingen van 1 februari 1943 en mei 1943 betreffende zijn optreden bij Serdouk en Zaghouan.
Haags Gemeentearchief, Burgerlijke Stand, overlijdensakte Den Haag, 21 augustus 1945, aktenummer A3889.
Overige militaire gegevens en beeldmateriaal zoals vermeld op de oorspronkelijke biografische pagina.
Met dank aan Frans Janssen voor zijn onderzoek naar Nederlandse legionairs en aan de overige onderzoekers die informatie en beeldmateriaal over Lambert Bousch beschikbaar hebben gesteld.