Robbert Fack (Staflid en later ambassadeur)
Biografieën oud-leden
Robbert Fack – van brigadist tot Nederlands ambassadeur
Robbert Fack maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uit van de staf van de Prinses Irene Brigade. Hij was Engelandvaarder, volgde een parachutistenopleiding en werd kapitein-adjudant van brigadecommandant A.C. de Ruyter van Steveninck. Na de oorlog begon hij aan een diplomatieke carrière die hem uiteindelijk naar de functie van Nederlands ambassadeur in Londen bracht.
Zijn leven kende ook een bijzondere persoonlijke geschiedenis. In 1943 trouwde hij met Patricia (Pat) Hawkins, het meisje dat in 1941 wereldberoemd was geworden door een foto op de voorpagina van het Britse tijdschrift Picture Post.
De covergirl die het hart van een Brigadist veroverde
Het meisje met de trekker op de voorpagina van Picture Post in juni 1941 wordt algemeen beschouwd als een van de meest iconische beelden van de twintigste eeuw. Het meisje zelf wilde haar naam destijds niet bekendmaken. Het tijdschrift respecteerde haar wens en publiceerde haar identiteit niet.
Twee jaar later trouwde zij met de adjudant van de Prinses Irene Brigade, Robbert Fack, die later Nederlands ambassadeur in Londen zou worden. Haar naam was Patricia (Pat) Hawkins. Zij was in 1920 geboren in Cheslyn Hay, bij Cannock in Staffordshire.
Pat kwam uit een welgestelde familie van fabrikanten van bakstenen en dakpannen. Opmerkelijk genoeg had haar vader, een industrieel, haar al op 9 september 1939 ingeschreven bij het Women's Land Army. Dat was slechts zes dagen nadat Groot-Brittannië de oorlog aan nazi-Duitsland had verklaard.
Het Women's Land Army zorgde ervoor dat vrouwen het werk op het land overnamen van mannen die in militaire dienst waren gegaan. Daarmee werd de voedselvoorziening van het land beschermd.
Pat werd tewerkgesteld op verschillende boerderijen in Staffordshire, in de Engelse Midlands. Ze molk koeien in ijskoude melkstallen en leverde dagelijks 1.500 melkflessen af bij de gevangenis van Stafford. Ook bestuurde ze een tractor waarmee ze rechte voren in de akkers ploegde. Via geruchten was het tijdschrift Picture Post haar op het spoor gekomen.
Haar moeder, Dorothy Hawkins, was kwartiermeester van het Rode Kruis in Little Wyrley Hall. Dit gebouw diende als herstellingsoord voor zieke en gewonde leden van de Prinses Irene Brigade uit het nabijgelegen Wolverhampton.
Toen de stafofficieren van de Brigade besloten een diner-dansant te organiseren voor prominente inwoners uit de omgeving, werden Dorothy en haar man Leslie uitgenodigd. Zij vroegen of hun dochter ook mee mocht komen. Bij aankomst opende Robbert Fack de voordeur voor het gezin. Hij was onmiddellijk onder de indruk van de jonge Pat.
Na een romance van twee jaar trouwden Robbert en Pat op 8 oktober 1943 in Londen.
Van IJmuiden naar Engeland
Robbert Fack werd op 1 januari 1917 geboren in Amsterdam. Hij volgde daar een universitaire opleiding. In mei 1940, toen de Duitse troepen Nederland binnenvielen, diende hij als reserveofficier bij de kustartillerie in Fort IJmuiden.
Na de capitulatie van het Nederlandse leger wilde hij samen met twee andere officieren vanuit IJmuiden over zee naar Walcheren varen om daar de strijd tegen de Duitsers voort te zetten. De kapitein-eigenaar van de Groningse coaster Java had echter andere plannen. Hij besloot koers te zetten naar Engeland om zijn schip in veiligheid te brengen.
Bij aankomst in Engeland werden de drie officieren, nog in uniform, uitgebreid ondervraagd door een panel van officieren. Dit stond onder leiding van luitenant-kolonel Oreste Pinto, de bekende Nederlandse contra-inlichtingenexpert.
Fack werd na de ondervraging al snel vrijgesproken. Toen hij de kamer verliet, hoorde hij echter een van de aanwezigen tegen de anderen zeggen:
'Die moeten we in de gaten houden. Zijn Engels is veel te goed.'
De drie officieren legden vervolgens contact met de Nederlandse regering in ballingschap in Londen. Zij werden geplaatst bij de Nederlandse Troepen, een voorloper van de Prinses Irene Brigade.
Toen zich de gelegenheid voordeed, meldde Fack zich vrijwillig voor een parachutistenopleiding. Uiteindelijk werd besloten dat hij voor undercoverwerk in bezet Nederland zowel te lang als te voorkomend was. Hij keerde daarom terug naar de staf van de Brigade, die op dat moment in Danes Court bij Wolverhampton was gevestigd.
Daar werd hij benoemd tot kapitein-adjudant van brigadecommandant A.C. de Ruyter van Steveninck.
v.l.n.r.: Fack, Speelman en Moelands Bron: IWM
Met de Brigade naar Normandië
Op 28 juni 1944, ruim drie weken na D-day, werden de PIB-stafofficieren Fack en Moelands samen met liaisonofficier Edward Speelman als kwartiermakers naar Normandië gestuurd. Zij reisden met een Dakota, die landde op stroken staal die op het Normandische strand waren neergelegd.
Robbert herinnerde zich later hoe de angstige piloot hen toeschreeuwde dat ze zo snel mogelijk het vliegtuig moesten verlaten. Anders liep de Dakota het risico door de Luftwaffe, op de grond of in de lucht, te worden beschoten.
De eerste indrukken van het oorlogsgebied maakten diepe indruk op hem.
'We kwamen terecht in één grote stofwolk en alle boerderijen en dorpen waren verpulverd door het oorlogsgeweld...'
Volgens zijn zoon James vertelde zijn vader later nog verschillende andere herinneringen over die eerste weken in Normandië.
Zo herinnerde hij zich een Duitse mortiergranaat die kwam aanfluiten op het moment dat hij zijn post aan de rivier de Orne verliet om een bericht over te brengen. Het projectiel spatte naast hem op een rots uit elkaar, zonder hem te raken. Ook de geur van rottend paardenvlees bij een kapotgeschoten manege was hem bijgebleven.
In België voelde hij zich machteloos toen een Duitse Panther-tank tussen Leuven en Beringen het ene na het andere voertuig in de colonne van de Brigade in brand schoot.
Ook een gebeurtenis in het najaar van 1944 maakte diepe indruk. Op een duinpad bij Domburg liet een motorrijder, een ordonnans, twee kameraden achterop zijn motor meerijden. Door het extra gewicht kwam een tellermijn tot ontploffing. Alle drie de militairen kwamen daarbij om het leven.
Robbert Fack en koningin Wilhelmina op Walcheren
Op 13 maart 1945 stak koningin Wilhelmina vanuit België bij het Zeeuws-Vlaamse grensdorp Eede de Nederlandse grens over. Twee dagen later bracht zij een bezoek aan het ondergelopen Walcheren.
De Britse autoriteiten hadden voor dit bezoek drie DUKW's, amfibievoertuigen die zowel over land als door het water konden rijden, ter beschikking gesteld. In de eerste en derde DUKW bevonden zich de soldaten die de koningin bewaakten. In het middelste voertuig zat koningin Wilhelmina zelf. Dit vaartuig stond onder bevel van Robbert Fack.
Hij zag van dichtbij het verschil tussen de 'fiere vorstin' met wie hij in 1941 in de officiersmess van Danes Court had gedineerd en de aangeslagen 'Moeder van haar volk', die nu oog in oog kwam te staan met het lijden van de Zeeuwse bevolking.
Koningin Wilhelmina schreef later over deze tocht:
'Het was een koude, onvergetelijke tocht. Welk een tragische aanblik bood nu het eens zo schilderachtige Walcheren: één groot watervlak zover men kon kijken, met overal verdronken torens en boerderijen, en bomen die geen jong groen meer zouden geven.'
Voor Robbert was de indrukwekkende intocht van de Prinses Irene Brigade in Den Haag een van de hoogtepunten na de bevrijding.
Een diplomatieke carrière
Na de oorlog, in augustus 1945, trad Fack in dienst bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Daarmee begon een lange diplomatieke loopbaan.
Hij werkte achtereenvolgens in New York, als lid van de allereerste Nederlandse missie bij de Verenigde Naties, in Rome, Canberra en Bonn.
In 1963 werd hij hoofd van de Europese afdeling van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Van 1968 tot 1970 was hij reizend ambassadeur. Daarna was hij tot 1974 hoofd van de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Verenigde Naties in New York.
De verdeling van het continentaal plat
Als algemeen ambassadeur werd Robbert Fack de belangrijkste Nederlandse onderhandelaar in het overleg met de Bondsrepubliek Duitsland en Denemarken over de verdeling van delen van het continentaal plat onder de Noordzee. Het ging om een belangrijke kwestie, omdat onder deze zeebodem grote olie- en gasvoorraden konden liggen.
Fack werkte nauw samen met geologen van de Nederlandse regering en van oliemaatschappijen. Op basis van hun onderzoek probeerde hij vast te stellen welke gebieden mogelijk grote hoeveelheden olie en gas bevatten. Hij kreeg de opdracht om deze gebieden bij de onderhandelingen niet prijs te geven.
De Duitse onderhandelaars wilden echter een gebied dat in verhouding stond tot de omvang van hun land. Met minder namen zij geen genoegen.
Samen met zijn Deense collega werkte Fack een regeling uit waarbij Denemarken een aanzienlijk deel van het continentaal plat kreeg en Nederland en Duitsland iets kleinere delen. Het Duitse gebied reikte tot het midden van de Noordzee, maar omvatte niet de gebieden waarvan Nederlandse en Deense geologen vermoedden dat daar de grootste olie- en gasreserves lagen.
De Duitse onderhandelaars waren tevreden met het resultaat en uiteindelijk bereikten de drie landen overeenstemming.
Later ontdekten de Duitsers dat het hun toegewezen gebied voornamelijk uit een vergrote, weinig productieve zandbank bestond. Fack putte daar enige voldoening uit. Hij vond dat hij had bijgedragen aan wat hij omschreef als 'het in balans brengen van de boekhouding'.
Ambassadeur in Londen en zijn laatste levensjaren
Van 1976 tot zijn pensionering in 1982 was Robbert Fack Nederlands ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk. Daarna trok hij zich samen met zijn 'Cover Girl' Pat terug in de Cotswolds, een prachtige streek ongeveer 150 kilometer ten westen van Londen.
Een van zijn eerste activiteiten na zijn pensionering was het schrijven van een boek. In 1984 verscheen Gedane Zaken, waarin hij voornamelijk terugblikte op zijn diplomatieke carrière. Ook zijn ervaringen bij de Prinses Irene Brigade kwamen hierin aan bod.
In het hoofdstuk met de enigszins cryptische titel 'De Lorelei en de Noordzee' beschreef hij uitgebreid zijn aandeel in de onderhandelingen over de verdeling van het continentaal plat.
Fack ontving verschillende buitenlandse onderscheidingen, waaronder een Croix de Guerre van Frankrijk. In zijn boek vermeldde hij ook een onderscheiding uit Noord-Korea.
Na een rijk en veelzijdig leven overleed Robbert Fack op 17 juni 2010, ruim 93 jaar oud, in Widden Hill House in Horton.
Robbert en Pat kregen samen vier zonen.
Met dank aan zoon James Fack voor de informatie en de begeleidende foto's.