E. van der Haas
Erelijst gesneuvelden > Namenlijst slachtoffers Suriname
Achternaam: HaasTussenvoegsels: van der
Voornamen: Engelbertus
Voorletters E.
Beroep: Kruideniersbediende
Rang: Sergt.
Mil. onderdeel: Kon.Ned.Brig.Prinses Irene
Geboorteplaats: Velsen
Geboortedatum: 04-07-1919
Overlijdensplaats: Paramaribo
Overlijdensdatum: 11-09-1944
Begraafplaats: Nederlands ereveld Loenen Gemeente Apeldoorn (ereveld)
Provincie: Gelderland
Land: Nederland
Vak: D
Nummer: 488
Het graf van sergeant Engelbertus van der Haas op Nationaal Ereveld Loenen.
Bron: Oorlogsgravenstichting.
Bron: Oorlogsgravenstichting.
Zijn ouders en familie
Bert was een zoon van Engelbertus van der Haas (1887–1959), die als tuinknecht werkte en afkomstig was uit Schoten, en Johanna Kooge (1887-1973), uit Uitgeest. Zijn ouders trouwden op 6 september 1910 in Uitgeest.
Het gezin kreeg zes kinderen:
Jacobus Wilhelmus (1910),
Engelbertus (1919-1944),
Catharina Cornelia (1922-2015),
Johannes (1951)
Cornelia (1956).
Het gezin woonde aan de Bloemendaalsestraatweg 163 in Santpoort. Volgens de beschikbare gegevens bleef Bert ongehuwd.
In militaire dienst
Op 24 oktober 1938 kwam Bert van der Haas op voor zijn militaire dienst bij het 10e Regiment Infanterie. In juli 1939 werd hij bevorderd tot korporaal.
Toen Duitsland in mei 1940 Nederland binnenviel, raakte hij betrokken bij de chaotische terugtocht van Nederlandse militairen naar Engeland. Zijn vlucht zou bijzonder verlopen: hij werd ingezet bij de bewaking van Duitse krijgsgevangenen die per schip naar Engeland werden overgebracht.
Met Duitse krijgsgevangenen naar Engeland
Op 14 mei 1940 kwam Van der Haas als begeleider van ongeveer duizend Duitse krijgsgevangenen aan boord van het gevorderde vrachtschip De Tesselstroom.
De kapitein was aanvankelijk niet bereid zijn schip af te staan. Pas nadat hem de officiële papieren waren getoond en hij met een vuurwapen was bedreigd, stemde hij ermee in het schip onmiddellijk gereed te maken voor vertrek.
Het vrachtschip werd volgeladen met Duitse krijgsgevangenen en zette koers naar Engeland. Het bewakingspersoneel bestond uit zeventien personen, die boven aan dek de wacht hielden.
Onder vuur op zee
Tijdens de overtocht kregen de opvarenden te maken met vijandelijke aanvallen. Eerst scheerde een Duits vliegtuig laag over het schip en opende het vuur. Daarbij viel een dode en raakten enkele bewakers gewond.
Na enige tijd verdween het vliegtuig. Vervolgens bleek dat een Duitse onderzeeër het schip aanviel. Om aan de torpedo's te ontkomen, ging de kapitein over op een zigzagkoers.
Later bleek dat het schip op deze manier, zonder dat de opvarenden het wisten, twee mijnenvelden was gepasseerd.
Op 15 mei 1940 bereikte De Tesselstroom Dover. De Nederlandse militairen mochten echter niet onmiddellijk van boord. Eerst moest worden vastgesteld wie zij waren. Toen zij uiteindelijk aan land mochten, werden zij naar de Patriotic School in Londen gebracht. Daar werden zij uitgebreid ondervraagd en voortdurend bewaakt. De mannen die hun leven hadden gewaagd om Duitse krijgsgevangenen naar Engeland te brengen, werden aanvankelijk zelf als krijgsgevangenen geregistreerd.
Naar de Prinses Irene BrigadeNa zijn aankomst in Engeland verbleef Van der Haas achtereenvolgens in Porthcawl, Congleton en Wrottesley Park bij Wolverhampton.
Op 20 september 1941 meldde hij zich vrijwillig voor het detachement van de Prinses Irene Brigade dat naar Suriname en de Nederlandse Antillen zou vertrekken.
De Nederlandse regering in Londen wilde met deze uitzending de verdediging van de overzeese gebiedsdelen versterken. Suriname was strategisch belangrijk vanwege de bauxietwinning. Bauxiet was een belangrijke grondstof voor de productie van aluminium, dat nodig was voor de geallieerde oorlogsindustrie.
Van der Haas vertrok op 14 oktober 1941 naar Suriname en kwam daar op 20 november 1941 aan. In totaal gingen ongeveer 220 militairen van de Prinses Irene Brigade naar Suriname en de Nederlandse Antillen.
Diensttijd in Suriname
In Suriname werden de militairen van de Prinses Irene Brigade ingezet voor uiteenlopende bewakings- en beveiligingstaken. Zij bewaakten onder meer belangrijke locaties, militaire installaties en het vervoer van bauxiet.
De bauxietmijnen bij Moengo waren van groot belang voor de geallieerden. De scheepvaart over de rivieren moest daarom worden beschermd tegen mogelijke sabotage. Ook verbleven Nederlandse militairen langere tijd in Moengo en Albina, bij de grens met Frans-Guyana.
Van der Haas diende gedurende deze periode bij het Surinamedetachement.
Op 31 juli 1943 werd hij bevorderd tot sergeant.
Uit zijn personeelsgegevens blijkt dat hij 1,77 meter lang was en 62 kilogram woog.
Uit zijn personeelsgegevens blijkt dat hij 1,77 meter lang was en 62 kilogram woog.
Overlijden in Paramaribo
Op 11 september 1944 overleed Bert van der Haas in Paramaribo als gevolg van een hersenbloeding. Hij was pas 25 jaar oud.
Zijn overlijden vond plaats terwijl hij nog in Suriname diende. Hij kwam dus niet om tijdens gevechtshandelingen, maar overleed door een medische oorzaak tijdens zijn militaire dienst.
Het Monument voor de Gevallenen op Plein 1945 in IJmuiden, waarop de naam van Bert van der Haas wordt vermeld.
Bron: G van Broekhuijzen op website van 4en5mei.nl
Monument voor de gevallenen in IJmuiden
De naam van Bert van der Haas wordt vermeld op het Monument voor de Gevallenen op Plein 1945 in IJmuiden.
Dit monument werd opgericht ter nagedachtenis aan Nederlandse militairen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in dienst van het vaderland omkwamen, te land, ter zee of in de lucht. Het monument werd op 5 mei 1948 onthuld.
De vermelding van Van der Haas op het monument is ook opgenomen in de gegevens van Oorlogsslachtoffers IJmond. De beheerder van die website plaatst wel een kanttekening bij de vraag of zijn naam terecht op de oorspronkelijke perkamentrol stond, omdat hij niet zonder meer in een van de genoemde categorieën lijkt te passen.
Het Monument voor de Gevallenen op Plein 1945 in IJmuiden, waarop de naam van Bert van der Haas wordt vermeld.
Het eerste graf van Bert van der Haas op de rooms-katholieke begraafplaats in Paramaribo. Bron: Oorlogsgravenstichting.
Eerste graf in Paramaribo
Na zijn overlijden werd Van der Haas begraven op de rooms-katholieke begraafplaats in Paramaribo.
Herbegraven op Nationaal Ereveld Loenen
In december 1978 werd het stoffelijk overschot van Bert van der Haas vanuit Paramaribo naar Nederland overgebracht. Hij werd herbegraven op Nationaal Ereveld Loenen op de Veluwe, waar zijn graf zich bevindt in vak D, grafnummer 488.